Η εμπειρία της τοπικής ανάπτυξης μέσω των προγραμμάτων LEADER και η συνέχιση της φιλοσοφίας LEADER στα τοπικά αναπτυξιακά την επόμενη προγραμματική περίοδο

Πίσω από κάθε επένδυση βρίσκονται άνθρωποι που αποφάσισαν να δημιουργήσουν στον τόπο τους, οικογένειες που στήριξαν την προσπάθεια και στελέχη που βοήθησαν να γίνει η ιδέα έργο. Αυτή η ανθρώπινη διάσταση βρέθηκε στο επίκεντρο της διοργάνωσης «LEADER Talks: Ο τόπος που δημιουργεί» της Αναπτυξιακής Ηρακλείου ΑΑΕ ΟΤΑ. Το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026, στο Συνεδριακό Κέντρο ΔΙΑΣ στις Αρχάνες, εκπρόσωποι της Πολιτείας και της Αυτοδιοίκησης, αναπτυξιακοί φορείς και επιχειρηματίες συναντήθηκαν για να συζητήσουν τι έχει πετύχει το LEADER και ποιες δυνατότητες χρειάζεται για να συνεχίσει.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των Τοπικών Προγραμμάτων ΤΑΠΤοΚ LEADER Ηρακλείου και Αστερούσια – Μεσαρά 2023–2027, που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων. Οι συμμετέχοντες στην ημερίδα ξεπέρασαν όχι μόνο τα όρια του Ηρακλείου, αλλά και της Κρήτης. Η παρουσία ανθρώπων από διαφορετικές περιοχές έδωσε στη συνάντηση χαρακτήρα ανταλλαγής εμπειριών, με κοινό σημείο αναφοράς τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

Η πρωινή συζήτηση, έφερε στο ίδιο τραπέζι τη Γενική Γραμματέα Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών Αργυρώ Ζέρβα, τον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη και τον Πρόεδρο της Αναπτυξιακής Ηρακλείου Εμμανουήλ Κοκοσάλη. Αφετηρία της ήταν η σύνδεση του συμμετοχικού σχεδιασμού με τα αποτελέσματα που παράγει στον τόπο. Η παρουσίαση του Γενικού Διευθυντή της Αναπτυξιακής Ηρακλείου Ευάγγελου Κουτάντου και η αναφορά του Νίκου Μανέτα στην Κοινή Αγροτική Πολιτική συνέδεσαν την τοπική εμπειρία με το ευρύτερο πλαίσιο σχεδιασμού.

Στη συνέχεια, ο λόγος πέρασε στους δικαιούχους. Οι επιχειρηματικές διαδρομές στον χώρο των γαλακτοκομικών, του μελιού, των κηπευτικών, της μεταποίησης και του κρασιού ανέδειξαν διαφορετικές όψεις της ίδιας προσπάθειας: να αποκτήσει το τοπικό προϊόν μεγαλύτερη αξία και η επιχείρηση καλύτερες προϋποθέσεις ανάπτυξης. Ιδιαίτερη θέση στις τοποθετήσεις τους είχαν οι άνθρωποι πίσω από κάθε έργο: οι δικές τους οικογένειες, που μοιράστηκαν την προσπάθεια, και τα στελέχη της ΑΝΗ, των οποίων τη συμβολή αναγνώρισαν στη διαδρομή από την ιδέα στην υλοποίηση. Οι προσωπικές αυτές αναφορές έδωσαν στη συνάντηση το πιο ανθρώπινο περιεχόμενό της. Ανέδειξαν ότι η αξία του LEADER συνδέεται και με τη σχέση εμπιστοσύνης και συνεργασίας ανάμεσα στους επενδυτές και στους ανθρώπους που τους υποστηρίζουν.

Οι παρουσιάσεις των δημόσιων παρεμβάσεων από τους ίδιους τους Δημάρχους της Π.Ε. Ηρακλείου ανέδειξαν τη συμβολή του LEADER στη βελτίωση της καθημερινότητας και στη δημιουργία προϋποθέσεων για να παραμένουν οι άνθρωποι στον τόπο τους. Αναπλάσεις οικισμών, αρδευτικά έργα, υποδομές φροντίδας και άθλησης, καθώς και παρεμβάσεις ανάδειξης της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, αποτύπωσαν πώς οι τοπικές ανάγκες μετατρέπονται σε έργα με άμεσο όφελος για τις κοινότητες. Μέσα από τη συνεργασία της Αυτοδιοίκησης με την Αναπτυξιακή Ηρακλείου, το LEADER στηρίζει την παραγωγή, αναβαθμίζει τους δημόσιους χώρους και ενισχύει την ελκυστικότητα της υπαίθρου ως τόπου ζωής και δημιουργίας.

Η κοινωνική μέριμνα και ο πολιτισμός είχαν επίσης θέση στη συζήτηση, μέσα από τις παρουσιάσεις του Σωματείου ΑμΕΑ «Δικαίωμα στη Ζωή» και του Μουσείου Νίκου Καζαντζάκη. Η ενότητα για τη συνεργασία, τη δικτύωση και τον σχεδιασμό της περιόδου 2023–2027 έστρεψε το ενδιαφέρον στη συνέχεια των τοπικών προγραμμάτων.

Το απόγευμα, η γνωριμία με τις πρωτοβουλίες συνεχίστηκε μέσα στον οικισμό των Αρχανών, με τις βιωματικές παρουσιάσεις LEADER Inspires. Το κρασί, η φιλοξενία και η τοπική κληρονομιά έγιναν αφορμές για να συνδεθούν οι παρουσιάσεις με την εμπειρία του ίδιου του τόπου. Η διήμερη διοργάνωση περιλάμβανε και επίσκεψη μελέτης την Κυριακή 18 Οκτωβρίου στην ενδοχώρα του Ηρακλείου, με διαδρομή σε έργα κοινωνικής φροντίδας και παραγωγικές επενδύσεις.

Για την Αναπτυξιακή Ηρακλείου, αυτή η εμπειρία αποτελεί τη βάση για το επόμενο βήμα: την ουσιαστική ενίσχυση του LEADER στην επόμενη προγραμματική περίοδο, με νέους πόρους και διακριτή χρηματοδοτική γραμμή. Η δυνατότητα των τοπικών κοινωνιών να σχεδιάζουν με βάση τις δικές τους ανάγκες χρειάζεται σταθερή χρηματοδότηση και συνέχεια στην υποστήριξη. Η προστιθέμενη αξία αυτής της προσέγγισης αποτυπώνεται και στην ανθρώπινη υποστήριξη που αναγνώρισαν οι επενδυτές: στη γνώση των αναγκών του τόπου, στην καθοδήγηση και στις σχέσεις συνεργασίας που βοηθούν τις οικογενειακές προσπάθειες να προχωρήσουν.

Η Αναπτυξιακή Ηρακλείου ευχαριστεί τους προσκεκλημένους, τους δικαιούχους, τους συνεργαζόμενους φορείς και όλους όσοι συμμετείχαν στη διοργάνωση και μοιράστηκαν την εμπειρία τους. Οι προτάσεις και οι ανάγκες που αναδείχθηκαν τροφοδοτούν τη συνέχεια της δουλειάς για την τοπική ανάπτυξη.

Φωτογραφικό υλικό και βίντεο από τη διοργάνωση είναι διαθέσιμο εδώ.