ΜΑΖΙ ΣΧΕΔΙΑΖΟΥΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ
LEADER 2023-2027
ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η Ομάδα Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ) «Αναπτυξιακή Ηρακλείου Α.Ε. Α.Ο.Τ.Α.» μετά από την εφαρμογή τοπικών στρατηγικών LEADER για τριάντα (30) χρόνια,  θα διεκδικήσει για ακόμα μία φορά τη χρηματοδότηση ενός τοπικού προγράμματος LEADER για την ενδοχώρα του Ν. Ηρακλείου, μέσω της πρόσκλησης που δημοσίευσε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τη νέα προγραμματική περίοδο, στο πλαίσιο της παρέμβασης Π3-77-4.1 «Στήριξη για τοπική ανάπτυξη μέσω του Leader (ΤΑΠΤοΚ – Τοπική ανάπτυξη με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων)» του Στρατηγικού σχεδίου της κοινής Αγροτικής Πολιτικής(ΣΣ ΚΑΠ) 2023-2027.

ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

(ΤΑΠΤοΚ)

Οι πολιτικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης, αλλά και ειδικότερα της τοπικής ανάπτυξης με την πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων, είναι ένα πολύ σημαντικό εργαλείο στην άμβλυνση των ανισοτήτων που έχουν το χαρακτηριστικό της γεωγραφικής διασποράς γιατί συμβάλουν στοχευμένα στην επίλυση των τοπικών προβλημάτων μέσω της χρήσης των κατάλληλων αναπτυξιακών εργαλείων που είναι διαθέσιμα.

Οι στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης έχουν ως βασικό χαρακτηριστικό τον «εκ των κάτω προς τα επάνω» σχεδιασμό, δημιουργώντας έτσι τις προϋποθέσεις για μία στενή, συνεχή και πολυεπίπεδη συνεργασία μεταξύ πολλών και ισχυρών συντελεστών σε τοπικό επίπεδο, όπως αιρετοί, τοπική διοίκηση, εκπρόσωποι επιχειρήσεων και της κοινωνίας των πολιτών. Οι πολιτικές αυτές θα πρέπει να στοχεύουν κατά βάση στην κοινή διαχείριση φυσικών πόρων, στην ενίσχυση των οικονομικών διασυνδέσεων, στην δημιουργία δικτύων σε διάφορα επίπεδα, στην ανάπτυξη κοινών υποδομών και στην προαγωγή καινοτόμων, έξυπνων και πράσινων πολιτικών.

Οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής ένωσης στηρίζουν την ολοκληρωμένη χωρική ανάπτυξη και την τοπική ανάπτυξη με την πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων και τα κράτη μέλη μπορούν να εντάξουν και να υλοποιήσουν τέτοιου είδους πολιτικές για το σύνολο των ευρωπαϊκών ταμείων που διαχειρίζονται.

Στρατηγικο Σχεδιο Κοινης Αγροτικης Πολιτικης

(ΣΣ ΚΑΠ)

Το Στρατηγικό Σχέδιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, αναπτύσσεται στο πλαίσιο των 9 ειδικών στόχων. Η πολιτική της τοπικής ανάπτυξης με την πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων αποτελεί ένα βασικό εργαλείο για την επίτευξη των στόχων αυτών και ειδικότερα του στόχου 8 που αφορά στην: «Προώθηση της απασχόλησης, της κοινωνικής ένταξης και της τοπικής ανάπτυξης στις αγροτικές περιοχές συμπεριλαμβανομένης της βιο-οικονομίας και της βιώσιμης δασοκομίας».

Η υστέρηση της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών αποτελεί κοινό γνώρισμα στο σύνολο της Ε.Ε. που συνοδεύεται από δημογραφική γήρανση, διαρροή των νέων προς τις αστικές περιοχές λόγω απουσίας ευκαιριών απασχόλησης, φτώχειας, δυσκολία πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης κλπ. Η εξέταση πολλών παραμέτρων (διάρθρωση της οικονομίας, απασχόληση, ανεργία, δημογραφική σύνθεση, επίπεδο εκπαίδευσης, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός, προσβασιμότητα, ανάπτυξη ευρυζωνικών δικτύων, χρήση διαδικτύου, θέματα διακυβέρνησης) οδήγησε στον προσδιορισμό πληθώρας αναγκών. 

Η πολιτική της τοπικής ανάπτυξης με πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων παρέχει λύσεις στην κάλυψη των περισσοτέρων αναγκών με άμεσο ή με έμμεσο τρόπο και συμβάλει με ουσιαστικό τρόπο στην επίτευξη των στόχων του ΣΣ της ΚΑΠ και ειδικότερα του στόχου 8.

Οι παραπάνω ανάγκες έχουν ομαδοποιηθεί σε έξι ομάδες, ως εξής:  

  1. Προώθηση βιοοικονομίας και κυκλικής οικονομίας στις αγροτικές περιοχές
  2. Αντιμετώπιση της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού
  3. Ενίσχυση και διαφοροποίηση της οικονομίας των αγροτικών περιοχών
  4. Βελτίωση του επιπέδου των υποδομών και υπηρεσιών στις αγροτικές περιοχές
  5. Συγκράτηση και προσέλκυση πληθυσμού στις αγροτικές περιοχές
  6. Βελτίωση και αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικο

LEADER

Η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης αποτελεί μια ολοένα και σημαντικότερη συνιστώσα της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Η πείρα έχει δείξει ότι το LEADER μπορεί να επιφέρει πραγματική διαφορά στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων στις αγροτικές περιοχές, μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην εξεύρεση καινοτόμων απαντήσεων σε παλαιά και νέα προβλήματα του αγροτικού χώρου και να καταστεί ένα σημαντικό εργαλείο για την οικοδόμηση τοπικών ικανοτήτων και τον πειραματισμό νέων τρόπων αντιμετώπισης των αναγκών των αγροτικών κοινοτήτων. Οι βασικές αρχές στην εφαρμογή των προγραμμάτων LEADER είναι:

  • η ανάπτυξη στρατηγικών τοπικής ανάπτυξης εστιασμένες στην περιοχή,
  • η εκ των κάτω προς τα επάνω χάραξη των στρατηγικών,
  • οι Ομάδες Τοπικής Δράσεις (ΟΤΔ) οι οποίες αποτελούν σύμπραξη του δημοσίου με τονιδιωτικό τομέα,
  • οι ολοκληρωμένες και πολυτομεακές δράσεις,
  • η δικτύωση,
  • η συνεργασία,
  • η καινοτομία. 

Κατά την προγραμματική περίοδο 2023-2027 το LEADER θα αποτελέσει για μια ακόμα φορά ένα βασικό εργαλείο ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών ως ξεχωριστή παρέμβαση του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής τουλάχιστον στο 5% των πόρων του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) (για την Ελλάδα το ποσό αυτό είναι 236.147.059€)

Η φιλοσοφία σχεδιασμού και εφαρμογής του διατηρούνται ανέπαφες με στόχο την επίτευξη συμπληρωματικότητας των τοπικών στρατηγικών με τις δράσεις των  λοιπών ευρωπαϊκών ταμείων και τις σχετικές εθνικές και περιφερειακές πολιτικές ανάπτυξης. Δεδομένης όμως της διαφοροποίησης των αναγκών των αγροτικών περιοχών αλλά και των απρόβλεπτων γεγονότων και φαινομένων, όπως η πανδημία COV-19, οι πυρκαγιές και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, που έχουν δημιουργήσει αρνητικές περιπτώσεις στις περιοχές αυτές, ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην ανάπτυξη συνεργατικών δράσεων και πρωτοβουλιών με κοινωνική και περιβαλλοντική διάσταση.

 

Βασικά στοιχεία των τοπικών στρατηγικών σε αυτή την προγραμματική  περίοδο είναι και υλοποίηση δράσεων σύμφωνα με τους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας (Green Deal) και της Πράσινης Βίβλου για την αγροτική ανάπτυξη, η καινοτομία για την αντιμετώπιση των κοινωνικο-οικονομικών προβλημάτων, η προώθηση της κυκλικής οικονομίας και της βιοικονομίας, η αξιοποίηση των ΤΠΕ και η ανάπτυξη των πολιτικών των «Έξυπνων Χωριών» (Smart Villages) για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων μικρών υπο-περιοχών των περιοχών LEADER.

Η κύρια προστιθέμενη αξία των παρεμβάσεων LEADER είναι η βελτίωση του κοινωνικού κεφαλαίου σε μια τοπική περιοχή, η βελτίωση της διακυβέρνησης και η βελτίωση των αποτελεσμάτων και των επιπτώσεων της πολιτικής σε σύγκριση με άλλα αναπτυξιακά προγράμματα τα οποία δεν υλοποιούνται μέσω της «εκ των κάτω προς τα επάνω» πολιτικής.

Η πολιτική LEADER αποδεδειγμένα επιτυγχάνει τη βελτίωση του κοινωνικού κεφαλαίου μέσω:

  • της δημιουργίας, της ενίσχυσης και της επέκτασης τοπικών δικτύων εντός και εκτός της ΟΤΔ,
  • της ουσιαστικής συμμετοχής των τοπικών δρώντων στην υλοποίηση του τοπικού προγράμματος,
  • της δημιουργίας τυπικών και άτυπων σχέσεων μεταξύ των μελών,
  • της ανάπτυξης κοινών δράσεων,
  • της ανάπτυξης σχέσεων εμπιστοσύνης μεταξύ της ΟΤΔ και του τοπικού πληθυσμού και
  • της ενίσχυσης των κοινών αξιών και της τοπικής ταυτότητας.
    •  
 

Παράλληλα, συμβάλει σε σημαντικό βαθμό στη βελτίωση στοιχείων της διακυβέρνησης μέσω:

  • του συμμετοχικού και διαφανούς τρόπου λήψης αποφάσεων,
  • την συνεχή εκπαίδευση του προσωπικού των ΟΤΔ,
  • των προσφερόμενων υπηρεσιών ενημέρωσης και συμβουλών από την ΟΤΔ στον τοπικό πληθυσμό και στους δυνητικούς δικαιούχους,
  • της διαχείρισης, παρακολούθησης και επικοινώνησης υλοποίησης του τοπικού προγράμματος και
  • την συμβολή της ΟΤΔ στην προώθηση της καινοτομίας και της συνεργασίας αλλά και τη διαχείριση συγκρούσεων.
    •  
 

Τέλος, η πολιτική LEADER παρέχει βελτιωμένα αποτελέσματα και επιπτώσεις πολιτικής μέσω της καλύτερης ποιότητας των έργων που υλοποιούνται. Τα έργα LEADER κατά βάσει λειτουργούν συμπληρωματικά μεταξύ τους στην τοπική ανάπτυξη, χαρακτηρίζονται σε αρκετές περιπτώσεις ως καινοτόμα, ικανοποιούν τις τοπικές ανάγκες, σε κάποιες περιπτώσεις χαρακτηρίζονται ως συλλογικά έργα, έχουν καλύτερη βιωσιμότητα, ενισχύουν την απασχόληση στις αγροτικές περιοχές και συμβάλουν με θετικό τρόπο σε πολύπλοκες στρατηγικές, όπως η στρατηγικές για την κλιματική αλλαγή, την βιοποικιλότητα, τον ψηφιακός μετασχηματισμός και το Farm to Fork.

Στο πλαίσιο του ΣΣ της ΚΑΠ για την προγραμματική περίοδο 2023-2027 το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει δημοσιεύσει πρόσκληση για την επιλογή 50 τοπικών προγραμμάτων LEADER και ειδικότερα για την επιλογή των Ομάδων Τοπικής Δράσης, των περιοχών εφαρμογής τοπικών προγραμμάτωνLEADER και των στρατηγικών τοπικής ανάπτυξης LEADER. Η επιλογή των τοπικών προγραμμάτων θα γίνει βάσει συγκεκριμένων όρων που προβλέπει η πρόσκληση.

Στο πλαίσιο λοιπόν της πρόσκλησης αυτής, η Αναπτυξιακή Ηρακλείου ξεκινά ευρεία διαβούλευση με τον τοπικό πληθυσμό και τους φορείς του Νομού Ηρακλείου, προκειμένου:

  1. καθορίσει το εταιρικό σχήμα – τους φορείς που θα απαρτίζουν το επίπεδο λήψης αποφάσεων (Επιτροπή Διαχείρισης Προγράμματος – ΕΔΠ)
  2. καθορίσει την περιοχή εφαρμογής του τοπικού προγράμματος LEADER
  3. να διαγνώσει τις ανάγκες που έχει η περιοχή παρέμβασης και να τις ιεραρχήσει
  4. να καθορίσει την τοπική της στρατηγική και τις παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν, βάσει των αναγκών της περιοχής 

Ομαδες Τοπικης Δρασης

Στο πλαίσιο της πρόσκλησης του ΥΠΑΑΤ μπορούν να συμμετέχουν εταιρικά σχήματα ως φορείς σχεδιασμού στρατηγικής τοπικής ανάπτυξης LEADER βάση των οποίων θα προτείνεται και η σύσταση των Ομάδων Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ) και της Επιτροπής Διαχείρισης Προγράμματος (ΕΔΠ) οι οποίες είναι αρμόδιες για την υλοποίηση του τοπικού προγράμματος.

Το επίπεδο λήψης αποφάσεων ή η ΕΔΠ πρέπει να αποτελείται από εκπροσώπους δημόσιων και ιδιωτικών τοπικών κοινωνικοοικονομικών/περιβαλλοντικών συμφερόντων, στην οποία ούτε ο δημόσιος τομέας ούτε καμία ενιαία ομάδα συμφερόντων δεν αντιπροσωπεύει ποσοστό άνω του 49% των δικαιωμάτων ψήφου και να προτείνονται μέσω της «από κάτω προς τα επάνω» προσέγγισης ως προϊόν διαβούλευσης με τους αντιπροσωπευτικούς φορείς της περιοχής και τον τοπικό πληθυσμό. Στην σύνθεση του επίπεδου λήψης αποφάσεων / ΕΔΠ, με δεδομένη την βαρύτητα που αποδίδει η Κοινή Γεωργική Πολιτική σε θέματα καταπολέμησης της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού στις αγροτικές περιοχές, πρέπει να συμμετέχει τουλάχιστον ένας φορέας που εκ του καταστατικού του δραστηριοποιείται στους σχετικούς τομείς. Παράλληλα, προτείνεται η ενίσχυση της συμμετοχής των μελών της ΕΔΠ ως προς την εκπροσώπηση της με μέλη γυναίκες και νέους κάτω των 40 ετών. Ως εκ τούτου, απαιτείται στη σύνθεση της ΕΔΠ να συμμετέχει τουλάχιστον μία γυναίκα ή ένας νέος.

Λαμβάνοντας υπόψη τις απαιτούμενες προδιαγραφές για το εταιρικό σχήμα, την εμπειρία από τις προηγούμενες εφαρμογές των προγραμμάτων LEADER αλλά και την υφιστάμενη κατάσταση της περιοχής, προτείνεται η Επιτροπή Διαχείρισης του Προγράμματος να αποτελείται από εννέα ή έντεκα μέλη (επίπεδο λήψης αποφάσεων) με εκπρόσωπο/-ους από τους παρακάτω φορείς:

  • ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού περιοχής παρέμβασης
  • Επιμελητήρια
  • Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ)
  • Κοινωνικούς / Περιβαλλοντικούς / Πολιτιστικούς Φορείς
  • Φορέας που ασχολείται με την καταπολέμηση της φτώχιας / κοινωνικό αποκλεισμό

Περιοχες παρεμβασης

Η Τοπική Ανάπτυξη με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων μπορεί να εφαρμοστεί σε αγροτικές περιοχές, οι οποίες πρέπει να είναι συνεκτικές από γεωγραφική, οικονομική και κοινωνική άποψη.

 

Ειδικότερα, οι προτεινόμενες περιοχές εφαρμογής πρέπει να έχουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

  • Προτείνονται από τις ΟΤΔ μέσω της «εκ των κάτω προς τα πάνω» προσέγγισης και αποτελούν προϊόν διαβούλευσης με αντιπροσωπευτικούς φορείς της περιοχής αλλά και τον τοπικό πληθυσμό.
  • Διαθέτουν επαρκή κρίσιμη μάζα από την άποψη του ανθρώπινου δυναμικού και των χρηματοοικονομικών πόρων. Ειδικότερα, ο μόνιμος πληθυσμός της κάθε περιοχής παρέμβασης θα κυμαίνεται μεταξύ 10.000 – 150.000 κατοίκους.
 

Οι εν λόγω περιοχές πρέπει να αποτελούνται από Τοπικές / Δημοτικές Κοινότητες από τις οποίες εξαιρούνται οικισμοί με συνολικό μόνιμο πληθυσμό μεγαλύτερο των 15.000 κατοίκων. Ο εν λόγω περιορισμός δεν αφορά στα μικρά νησιά (αφορά το σύνολο των νησιών της χώρας με εξαίρεση την Κρήτη και την Εύβοια). Στους εξαιρούμενους οικισμούς δεν επιτρέπονται παρεμβάσεις στις εντός σχεδίου πόλης ή εντός ορίων οικισμού περιοχές. Σε ειδικές περιπτώσεις και κατόπιν σχετικής τεκμηρίωσης επιτρέπεται η υλοποίηση άυλων πράξεων ή πράξεων που αφορούν μόνο σε αγορά εξοπλισμού και δεν αφορούν σε κτηριακές υποδομές σε περιοχές εκτός της περιοχής παρέμβασης με την προϋπόθεση ότι τα έργα αυτά παρέχουν οφέλη κυρίως στον πληθυσμό της περιοχής παρέμβασης.

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Ο ειδικός στόχος του κάθε τοπικού προγράμματος θα πρέπει να τεκμηριώνεται πλήρως και να αποτυπώνεται με σαφήνεια στην τοπική στρατηγική του κάθε προγράμματος. Σημειώνεται ότι οι τοπικές στρατηγικές μπορούν να συμβάλουν μόνο στον δευτερογενή και τριτογενή τομέα της οικονομίας. Οι επιπτώσεις στον πρωτογενή τομέα μπορούν να έχουν μόνο έμμεσο χαρακτήρα. Παράλληλα, δεν είναι επιλέξιμες οι πράξεις που αφορούν σε μεγάλες υποδομές ευρυζωνικότητας, έργων προστασίας από πλημύρες και  έργων προστασίας παραλιακών περιοχών.

Αφού ληφθούν υπόψη τα δεδομένα της περιοχής παρέμβασης, όπως προκύπτουν από την ανάλυση των στοιχείων που αφορούν στην περιοχή, τα αποτελέσματα της διαβούλευσης και η ιεράρχηση των αναγκών, θα καθοριστούν οι στόχοι του τοπικού προγράμματος LEADER, καθώς και η στρατηγική για την επίτευξη των στόχων αυτών.

Η στρατηγική επίσης πρέπει να συμβάλει με θετικό / συμπληρωματικό τρόπο σε πολύπλοκες περιφερειακές, εθνικές και κοινοτικές στρατηγικές όπως η κλιματική αλλαγή, η βιοποικιλότητα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός αλλά και η συνεισφορά του στις στρατηγικές της ΕΕ «Πράσινη Συμφωνία», «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο» και τη συμφωνία για το μακροπρόθεσμο όραμα για τις αγροτικές περιοχές.

Οι στρατηγικοί στόχοι των τοπικών αναπτυξιακών στρατηγικών, θα πρέπει να εξυπηρετούν το σύνολο των παρακάτω θεματικών στόχων:

  1. Ενίσχυση της διαφοροποίηση της οικονομίας (μεταποίηση και αγροδιατροφή)
  2. Ενίσχυση επιχειρήσεων για την βελτίωση της ελκυστικότητας της περιοχής
  3. Ενδυνάμωση του τοπικού κοινωνικού ιστού μέσω κοινωνικών δράσεων
  4. Βελτίωση ποιότητας ζωής τοπικού πληθυσμού και των μεταναστών / προσφύγων
  5. Διατήρηση και βελτίωση των πολιτιστικών στοιχείων της περιοχής
  6. Προστασία και ανάδειξη φυσικού περιβάλλοντος
  7. Ανάπτυξη της δικτύωσης, της συνεργασίας και της καινοτομίας
 

Το σχέδιο του τοπικού προγράμματος θα πρέπει να διαρθρώνεται στις ακόλουθες υπο-παρεμβάσεις:

Υπο – παρεμβασεις

Κατηγορία 1: Ενδυνάμωση της τοπικής οικονομίας

Μεγιστος προϋπολογισμος πραξεων:
Έως 300.000€ ή έως 40.000€ για άυλες πράξεις. 
 
Εξαίρεση αποτελεί η υπο-παρέμβαση 1.1 Ενίσχυση μεταποιητικών μονάδων για την παραγωγή γεωργικών προϊόντων όπου ο μέγιστος προϋπολογισμός μπορεί να ανέλθει μέχρι τις 400.000€.
Δικαιουχοι:
Υφιστάμενοι ή υπό σύσταση φορείς (φυσικά ή νομικά πρόσωπα) που βάσει καταστατικού ή άλλου νόμιμου εγγράφου δραστηριοποιούνται στον εν λόγω τομέα.

1.1 Ενίσχυση μεταποιητικών μονάδων για την παραγωγή γεωργικών προϊόντων.

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν σε ιδρύσεις, εκσυγχρονισμούς, επεκτάσεις, μετεγκαταστάσεις με ταυτόχρονο εκσυγχρονισμό μονάδων παραγωγής γεωργικών προϊόντων από γεωργικά προϊόντα. Η εν λόγω υπο-παρέμβαση είναι επιλέξιμη μόνο για κατηγορίες προϊόντων που παράγονται στην περιοχή παρέμβασης και αποδεδειγμένα υπάρχει υστέρηση στον μεταποιητικό κλάδο αυτών. Η ένταση ενίσχυσης καθορίζεται έως το 65%  για το σύνολο της χώρας  και έως το 80% για τα μικρά νησιά Αιγαίου.

1.2 Ενίσχυση μεταποιητικών μονάδων για την παραγωγή ΜΗ γεωργικών προϊόντων.

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν σε ιδρύσεις, εκσυγχρονισμούς, επεκτάσεις, μετεγκαταστάσεις με ταυτόχρονο εκσυγχρονισμό μονάδων παραγωγής μη γεωργικών προϊόντων από γεωργικά προϊόντα. Η εν λόγω υπο-παρέμβαση είναι επιλέξιμη μόνο για κατηγορίες προϊόντων που παράγονται στην περιοχή παρέμβασης και αποδεδειγμένα υπάρχει υστέρηση στον μεταποιητικό κλάδο αυτών.

Η ένταση ενίσχυσης καθορίζεται ανά περιοχή βάσει του περιφερειακού χάρτη κρατικών ενισχύσεων δυνάμει του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού ή έως  το 50% δυνάμει του Καν. (ΕΕ) 1407/2013 (deminimis).

1.3 Ενίσχυση μονάδων του δασοκομικού τομέα.

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν σε ιδρύσεις, εκσυγχρονισμούς, επεκτάσεις, μετεγκαταστάσεις με ταυτόχρονο εκσυγχρονισμό μονάδων παραγωγής προϊόντων από δασοκομικά προϊόντα. Η εν λόγω υπο-παρέμβαση είναι επιλέξιμη μόνο για κατηγορίες προϊόντων που παράγονται στην περιοχή παρέμβασης και αποδεδειγμένα υπάρχει υστέρηση στον μεταποιητικό κλάδο αυτών.

Η ένταση ενίσχυσης καθορίζεται δυνάμει του Γεωργικού Απαλλακτικού  Κανονισμού ή έως το 50% δυνάμει του Καν. (ΕΕ) 1407/2013 (de minimis).

1.4 Ενίσχυση επιχειρήσεων στους τομείς της βιοτεχνίας, χειροτεχνίας και παραγωγής ειδών μετά την 1η μεταποίηση.

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν σε ιδρύσεις, εκσυγχρονισμούς, επεκτάσεις, μετεγκαταστάσεις με ταυτόχρονο εκσυγχρονισμό επιχειρήσεων στους τομείς της βιοτεχνίας, χειροτεχνίας και παραγωγής ειδών μετά την 1η μεταποίηση. Επίσης, επιλέξιμες είναι οι μόνο οι κατηγορίες πράξεων οι οποίες, σύμφωνα με τη SWOT ανάλυση, αποδεδειγμένα συμβάλουν στην ενδυνάμωση της τοπικής οικονομίας. Για το σύνολο των πράξεων της εν λόγω υπο-παρέμβασης κατά προτεραιότητα θα ενισχυθούν δικαιούχοι άνεργοι, γυναίκες, ΚοινΣΕπ και επιχειρήσεις σε ορεινές περιοχές.

Η ένταση ενίσχυσης καθορίζεται ανά περιοχή βάσει του περιφερειακού χάρτη κρατικών ενισχύσεωνδυνάμει του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού ή έως το 50% δυνάμει του Καν. (ΕΕ) 1407/2013 (de minimis).

1.5 Ενίσχυση επιχειρήσεων του τουριστικού κλάδου.

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν σε ιδρύσεις, εκσυγχρονισμούς, επεκτάσεις, μετεγκαταστάσεις με ταυτόχρονο εκσυγχρονισμό επιχειρήσεων του τουριστικού κλάδου όπως καταλύματα, ξενοδοχεία, εστιατόρια, εναλλακτικές μορφές τουρισμού, λοιπές επιχειρήσεις στον τομέα του τουρισμού. Επίσης, επιλέξιμες είναι μόνο οι κατηγορίες πράξεων οι οποίες, σύμφωνα με τη SWOT ανάλυση, αποδεδειγμένα συμβάλουν στην ενδυνάμωση της τοπικής οικονομίας. Αναλυτικότερα, ιδρύσεις που αφορούν στην εξυπηρέτηση διανυκτέρευσης επισκεπτών (καταλύματα, ξενοδοχεία κλπ) είναι επιλέξιμες μόνο στις ορεινές περιοχές και στα νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.500 κατοίκων. Για το σύνολο των πράξεων της εν λόγω υπο-παρέμβασης κατά προτεραιότητα θα ενισχυθούν δικαιούχοι άνεργοι, γυναίκες, ΚοινΣΕπ και επιχειρήσεις σε ορεινές περιοχές.

Η ένταση ενίσχυσης καθορίζεται ανά περιοχή βάσει του περιφερειακού χάρτη κρατικών ενισχύσεων δυνάμει του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού ή έως  το 50% δυνάμει του Καν. (ΕΕ) 1407/2013 (deminimis).

1.6 Ενίσχυση επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών.

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν σε ίδρυση ή εκσυγχρονισμό επιχειρήσεων υπηρεσιών όπως παιδότοποι και γηροκομεία. Επίσης, επιλέξιμες είναι οι κατηγορίες πράξεων οι οποίες, σύμφωνα με τηSWOT ανάλυση, αποδεδειγμένα συμβάλουν στην ενδυνάμωση της τοπικής οικονομίας. Για το σύνολο των πράξεων της εν λόγω υπο- παρέμβασης κατά προτεραιότητα θα ενισχυθούν δικαιούχοι άνεργοι,γυναίκες, ΚοινΣΕπ και επιχειρήσεις σε ορεινές περιοχές καθώς και επιχειρήσεις παροχής κοινωνικών υπηρεσιών.

Η ένταση ενίσχυσης καθορίζεται ανά περιοχή βάσει του περιφερειακού χάρτη κρατικών ενισχύσεων δυνάμει του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού ή έως το 50% δυνάμει του Καν. (ΕΕ) 1407/2013 (de minimis).

1.7 Εξοικονόμηση ενέργειας και νερού, ενίσχυση βιο-οικονομίας και κυκλικής οικονομίας.

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν στην ενεργειακή αναβάθμιση επιχειρήσεων με την εγκατάσταση συστημάτων εναλλακτικών μορφών ενέργειας και συστημάτων μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας.

Η ένταση ενίσχυσης ορίζεται έως το 65% δυνάμει του Καν. (ΕΕ) 1407/2013 (de minimis).

Κατηγορία 2: Εκπαίδευση τοπικού πληθυσμού.  

Μεγιστος προϋπολογισμος πραξεων:
έως 20.000€
Ένταση ενισχυσης:
Έως το 100% δυνάμει του Καν. (ΕΕ) 2021/2115 ή του Καν. (ΕΕ) 1407/2013
Δικαιουχοι:
Φορείς του δημοσίου ή του ιδιωτικού τομέα που βάσει καταστατικού ή άλλου νόμιμου εγγράφου δραστηριοποιούνται στον εν λόγω τομέα.

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν στην κατάρτιση / επιμόρφωση ομάδων του τοπικού πληθυσμού σε αντικείμενα τα οποία είναι άμεσα συνδεδεμένα με την στρατηγική του τοπικού προγράμματος. Στο πλαίσιο της παρούσας υπο-παρέμβασης επιλέξιμη είναι και η επιμόρφωση του γενικού πληθυσμού σε θέματα βασικών ψηφιακών δεξιοτήτων. Ειδικότερα, για την υπο- παρέμβαση «2.1 Εκπαίδευση τοπικούπληθυσμού στον 1-γενή τομέα» το αντικείμενο της εκπαίδευση δεν πρέπει να ταυτίζεται με τοαντικείμενο εκπαίδευσης των οριζόντιων παρεμβάσεων του ΣΣ της ΚΑΠ.

2.1 Εκπαίδευση τοπικού πληθυσμού στον 1-γενή τομέα

2.2 Εκπαίδευση τοπικού πληθυσμού στον 2-γενή τομέα

2.3 Εκπαίδευση τοπικού πληθυσμού στον 3-γενή τομέα

Κατηγορία 3: Ενδυνάμωση του τοπικού κοινωνικού ιστού

Μεγιστος προϋπολογισμος πραξεων:
έως 400.000€ ή έως 20.000€
στις περιπτώσεις άυλων πράξεων
Ένταση Ενισχυσης:
έως το 100% δυνάμει του Καν. (ΕΕ) 2021/2115 για μη παραγωγικές επενδύσεις* και για βασικές υπηρεσίες ή του Γεωργικού Απαλλακτικού Κανονισμού για πράξεις που εμπίπτουν στους κανόνες κρατικών ενισχύσεων.
Δικαιουχοι:

Τοπικοί φορείς του δημόσιου ή του ευρύτερου δημοσίου ή σύλλογοι / οργανισμοί μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις κοινωνικού χαρακτήρα που συμβάλουν στην εξυπηρέτηση του τοπικού πληθυσμού και την ενσωμάτωση προσφύγων και μεταναστών. Επιλέξιμες είναι οι κατηγορίες πράξεων οι οποίες, σύμφωνα με τη SWOT ανάλυση, αποδεδειγμένα συμβάλουν στην εξυπηρέτηση του τοπικού πληθυσμού. Επίσης, απαιτείται η εξασφάλιση της συμπληρωματικότητας των πράξεων με τις αντίστοιχες δράσεις του ΕΚΤ και του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης.

3.1 Ενίσχυση βασικών υπηρεσιών για την εξυπηρέτηση του τοπικού πληθυσμού (παιδικοί σταθμοί, χώροι άθλησης, πολιτιστικά κέντρα κ.λπ.)

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις βασικών υπηρεσιών όπως παιδικοί σταθμοί, χώροι άθλησης, πολιτιστικά κέντρα και χώροι πολυδραστηριοτήτων για την εξυπηρέτηση του τοπικού πληθυσμού.

3.2 Ενίσχυση βασικών υπηρεσιών που στοχεύουν στην κοινωνική ένταξη, την καταπολέμηση της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού και την ενσωμάτωση προσφύγων / μεταναστών

 

Κατηγορία 4: Βελτίωση ποιότητας ζωής τοπικού πληθυσμού 

Μεγιστος προϋπολογισμος πραξεων:
έως 400.000€ ή έως 20.000€
στις περιπτώσεις άυλων πράξεων
Ένταση Ενισχυσης:
έως το 100% δυνάμει του Καν. (ΕΕ) 2021/2115 για μη παραγωγικές επενδύσεις* και για βασικές υπηρεσίες ή του Γεωργικού Απαλλακτικού Κανονισμού για πράξεις που εμπίπτουν στους κανόνες κρατικών ενισχύσεων.
Δικαιουχοι:

Τοπικοί φορείς του δημόσιου ή του ευρύτερου δημοσίου ή σύλλογοι / οργανισμοί μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

Επιλέξιμες είναι οι κατηγορίες πράξεων οι οποίες, σύμφωνα με τη SWOT ανάλυση, αποδεδειγμένα συμβάλουν στους στόχους της τοπικής στρατηγικής.

4.1 Έργα υποδομών μικρής κλίμακας 

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις τοπικών υποδομών μικρής κλίμακας όπως δίκτυα ύδρευσης και  αποχέτευσης εντός οικισμών και επισκευή και ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων κτηρίων για εγκατάσταση τοπικών υπηρεσιών για την εξυπηρέτηση του τοπικού πληθυσμού.

4.2 Ενίσχυση υπηρεσιών και υποδομών αναψυχής, ανάπλασης, τουριστικών πληροφοριών και λοιπών υποδομών μικρής κλίμακας

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν σε υποδομές αναψυχής, ανάπλασης, τουριστικών πληροφοριών και λοιπών υποδομών μικρής κλίμακας όπως σημάνσεις, κοινόχρηστοι χώροι, προβολή προώθηση περιοχών και ποδηλατικές διαδρομές.

 

Κατηγορία 5: Διατήρηση και βελτίωση πολιτιστικών στοιχείων

5.1 Ενίσχυση πολιτιστικών ή αθλητικών εκδηλώσεων

Μεγιστος προϋπολογισμος πραξεων:
έως 20.000€
Ένταση Ενισχυσης:

Ένταση Ενίσχυσης: έως το 75% δυνάμει του Κανονισμού (ΕΕ) 1407/2013

Δικαιουχοι:

Τοπικοί φορείς του δημόσιου ή του ευρύτερου δημοσίου ή σύλλογοι / οργανισμοί μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν σε διενέργεια πολιτιστικών εκδηλώσεων. Ειδικότερα, επιλέξιμες είναι οι εκδηλώσεις οι οποίες, σύμφωνα με τη SWOT ανάλυση, αποδεδειγμένα συμβάλουν στην τοπική στρατηγική.

5.2 Ενίσχυση μελετών, υπηρεσιών και υποδομών που συνδέονται με τον πολιτισμό και την αποκατάσταση και αναβάθμιση της πολιτιστικής κληρονομιάς

Μεγιστος προϋπολογισμος πραξεων:
έως 400.000€ ή έως 20.000€
για άυλες ενέργειες
Ένταση Ενισχυσης:

Τοπικοί φορείς του δημόσιου ή του ευρύτερου δημοσίου ή σύλλογοι / οργανισμοί μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, καθώς και φορείς του Υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού.

Δικαιουχοι:

Τοπικοί φορείς του δημόσιου ή του ευρύτερου δημοσίου ή σύλλογοι / οργανισμοί μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν αποκατάσταση, αναβάθμιση και ανάδειξη των πολιτιστικών τοπικών στοιχείων της περιοχής. Ειδικότερα, επιλέξιμες είναι οι κατηγορίες πράξεων οι οποίες, σύμφωνα με τη SWOT ανάλυση, αποδεδειγμένα συμβάλουν της τοπικής στρατηγικής.

Κατηγορία 6: Προστασία και ανάδειξη φυσικού περιβάλλοντος

Μεγιστος προϋπολογισμος πραξεων:
έως 400.000€ ή έως 20.000€
για άυλες ενέργειες
Ένταση Ενισχυσης:

Έως 100% δυνάμει του Καν. (ΕΕ) 2021/2115 για μη παραγωγικές επενδύσεις* και για βασικές υπηρεσίες ή του Γεωργικού Απαλλακτικού Κανονισμού και του Καν. (ΕΕ) 1407/2013 για πράξεις που εμπίπτουν στους κανόνες κρατικών ενισχύσεων.

Δικαιουχοι:

Τοπικοί φορείς του δημόσιου ή του ευρύτερου δημοσίου ή σύλλογοι / οργανισμοί μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, καθώς και λοιποί αρμόδιοι φορείς όπως ο ΟΦΥΠΕΚΑ και εθελοντικές οργανώσεις εγγεγραμμένες στο μητρώο της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας.

6.1 Έργα αναβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν σε υπηρεσίες και υποδομές, συμπεριλαμβανομένων και των σχετικών μελετών, με σκοπό την αναβάθμιση και ανάδειξης φυσικών τοπίων όπως θέσεις θέας κλπ.

6.2 Έργα πράσινων υποδομών “green infrastructure” για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κινδύνων από φυσικές καταστροφές

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν σε υποδομές, συμπεριλαμβανομένων και των σχετικών μελετών, με σκοπό την πρόληψη των κινδύνων από φυσικές καταστροφές όπως πλημύρες και πυρκαγιές.

 

Κατηγορία 7: Δικτύωση και Συνεργασία

Μεγιστος προϋπολογισμος πραξεων:

Έως 40.000€ για ενέργειες που αφορούν αποκλειστικά στην σύσταση και λειτουργεία του συνεργατικού σχήματος, καθώς και την προετοιμασία του σχεδίου δράσης

Ένταση Ενισχυσης:

Έως το 90% για την υπο-παρέμβαση «Συνεργασία μεταξύ μικρών τοπικών επιχειρήσεων» και έως το 100% για τις λοιπές υπο-παρεμβάσεις, δυνάμει του Καν. (ΕΕ) 2021/2115 ή του Γεωργικού Απαλλακτικού Κανονισμού και του Καν. (ΕΕ) 1407/2013 για πράξεις που εμπίπτουν στους κανόνες κρατικών ενισχύσεων.

Στις περιπτώσεις όπου το σχέδιο συνεργασίας περιλαμβάνει και μη άυλες ενέργειες / υποδομές αυτές μπορούν να ενισχυθούν στο πλαίσιο της παρούσας κατηγορίας αλλά με τους περιορισμούς και τους όρους που αφορούν στην κατηγορία που εμπίπτουν οι ενέργειες αυτές. Ο ελάχιστος αριθμός των μελών των σχημάτων συνεργασίας είναι τα 3 μέλη.

7.1 Συνεργασία μεταξύ μικρών τοπικών επιχειρήσεων

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις συνεργασίας μεταξύ τοπικών επιχειρήσεων ομοειδών ή συμπληρωματικών προϊόντων με σκοπό τη διοργάνωση κοινών μεθόδων εργασίας, την κοινή χρήση εγκαταστάσεων και πόρων καθώς και την ανάπτυξη και/ή εμπορία κοινών προϊόντων. Δεν είναι επιλέξιμα σχήματα συνεργασίας στα οποία συμμετέχουν και λοιποί φορείς πλην των τοπικών επιχειρήσεων.
Η ένταση ενίσχυσης ορίζεται έως το 90%.

7.2 Συνεργασία μεταξύ τοπικών δημόσιων ή/και ιδιωτικών φορέων ή/και ΜΚΟ για την κοινωνική ή / και πολιτιστική ή / και περιβαλλοντική προστασία και αναβάθμιση της περιοχής, την προώθηση της υγιεινής διατροφής και της μείωσης σπατάλης τροφίμων.

Επιλέξιμες είναι οι πράξεις συνεργασίας μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών τοπικών φορέων με σκοπό την διαμόρφωση και πραγματοποίηση δράσεων που αφορούν στην κοινωνική ή / και πολιτιστική ή / και περιβαλλοντική προστασία και αναβάθμιση της περιοχής καθώς και δράσεων με σκοπό την προώθηση της υγιεινής διατροφής και της μείωσης σπατάλης τροφίμων.
Η ένταση ενίσχυσης ορίζεται έως το 100%.

7.3 Έξυπνα Χωριά: συνεργασία για την ολιστική και καινοτόμο ανάπτυξη των χωριών

Η πολιτική των έξυπνων χωριών «Smart Villages» αποτελεί μία νέα πολιτική προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των αγροτικών περιοχών. Σκοπός της πολιτικής αυτής είναι η συσπείρωση των τοπικών φορέων για την από κοινού αντιμετώπιση διαχρονικών προβλημάτων, μέσω δράσεων οι οποίες σχεδιάζονται με την «εκ των κάτω προς τα επάνω» διαδικασία.
Στο πλαίσιο αυτό επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν στην ίδρυση ενός συνεργατικού σχήματος με τη συμμετοχή τοπικών ιδιωτικών φορέων, με τη δυνατότητα συμμετοχής και τοπικών δημόσιων φορέων, για την προετοιμασία και σχεδίαση ενός σχεδίου δράσης εστιασμένου στην αντιμετώπιση ενός ή περισσοτέρων προβλημάτων της περιοχής. Στα συνεργατικά σχήματα, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο, μπορεί να συμμετέχει και εκπαιδευτικό ίδρυμα. Η ΟΤΔ παρέχει πλην των άλλων συμβουλευτική υποστήριξη όμως δεν μπορεί να αποτελεί μέλος του συνεργατικού σχήματος.


Το σχέδιο δράσης θα πρέπει να είναι χωρικά εστιασμένο και δεν μπορεί να αφορά σε περιοχή μεγαλύτερη των 10.000 μόνιμων κατοίκων. Για την σύνταξη του σχεδίου δράσης θα πρέπει να έχει ακολουθηθεί η «εκ των κάτω προς τα επάνω» διαδικασία, να προβλέπει δείκτες εκροών και προσδοκώμενων αποτελεσμάτων και επιπτώσεων, και να έχει ολιστικό χαρακτήρα.
Βασικό χαρακτηριστικό του θα πρέπει να είναι η κοινωνική ή / και η τεχνολογική καινοτομία και να προβλέπει δράσεις όπως δράσεις ευρυζωνικότητας, παραγωγής ή εξοικονόμησης ενέργειας, αντιμετώπισης περιβαλλοντικών προβλημάτων, εξυπηρέτησης των νέων ή των ηλικιωμένων της περιοχής, την αναβάθμιση της παροχής υπηρεσιών υγείας και άρση της κοινωνικής απομόνωσης.
Η ένταση ενίσχυσης ορίζεται έως το 100%.

*Μη παραγωγικές επενδύσεις: Είναι οι επενδύσεις που δεν οδηγούν σε σημαντική αύξηση της αξίας ή της κερδοφορίας. Τυπικά, στοχεύουν σε καθαρά περιβαλλοντικές βελτιώσεις και συνδέονται με την επίτευξη των γεωργοπεριβαλλοντικών-κλιματικών στόχων που ορίζονται στα στοιχεία δ), ε) και στ) του άρθρου 6 παράγραφος 1 το Καν. (ΕΕ) 2021/2115. Το σκεπτικό για τη χορήγηση δημόσιας στήριξης σε μη παραγωγικές επενδύσεις είναι να παρέχεται στους δικαιούχους χρηματοδοτικό κίνητρο για την ανάληψη επενδύσεων, οι οποίες δεν αποφέρουν σημαντική απόδοση, αλλά αποδίδουν θετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Είναι σημαντικό οι μη παραγωγικές επενδύσεις να περιορίζονται σε μη ανταποδοτικές επενδύσεις που συνδέονται με πράξεις που έχουν καθαρά περιβαλλοντικά και κλιματικά οφέλη.

Κατηγορία 8: Διατοπική και διακρατική συνεργασία

Η ενίσχυση χορηγείται στον δικαιούχο/ΟΤΔ με τη μορφή επιχορήγησης η ένταση της οποίας ορίζεται στο 100% των επιλέξιμων δαπανών δυνάμει του Καν. (ΕΕ) 2021/2115. Κάθε υποψήφια ΟΤΔ έχει την υποχρέωση να υποβάλει τουλάχιστον ένα έργο συνεργασίας με την υποβολή του φακέλου υποψηφιότητας.

8.1 Σχέδια διατοπικής συνεργασίας

8.2 Σχέδια διακρατικής συνεργασίας

Κατηγορία 9: Λειτουργικές δαπάνες των ΟΤΔ και εμψύχωση του τοπικού πληθυσμού

Η ενίσχυση χορηγείται στον δικαιούχο/ΟΤΔ με τη μορφή επιχορήγησης, το ύψος της υπολογίζεται βάσει των επιλέξιμων δαπανών και μπορεί να ανέλθει μέχρι και το 25% της συνολικής δημόσιας δαπάνης του εγκεκριμένου τοπικού προγράμματος. Η ένταση της ενίσχυσης ορίζεται στο 100% των επιλέξιμων δαπανών δυνάμει του Καν.(ΕΕ) 2021/2115

9.1 Λειτουργικές δαπάνες των ΟΤΔ και εμψύχωση του τοπικού πληθυσμού

Επιλέξιμες δαπάνες είναι όλες οι δαπάνες οι οποίες είναι άμεσα συνδεδεμένες με την διαχείριση και υλοποίηση του τοπικού προγράμματος όπως αμοιβές προσωπικού και εξωτερικών συμβούλων, λειτουργικές δαπάνες, πάγιος και λοιπός εξοπλισμός, μελέτες και υποστηρικτικές ενέργειες.

Ως προς την εμψύχωση του τοπικού πληθυσμού επιλέξιμες είναι όλες οι δαπάνες εμψύχωσης του τοπικού πληθυσμού καθώς και οι δαπάνες που συνδέονται με την δημοσιότητα και προβολή του προγράμματος. Οι δαπάνες εμψύχωσης θα πρέπει να είναι κατ’ ελάχιστο το 5% της κατηγορία αυτής.

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
& ΕΝΤΥΠΑ

Έντυπο Αποτύπωσης Ιδέας
(Ιδιωτικό έργο)

Έντυπο Αποτύπωσης Ιδέας
(Δημόσιο ή δημοσίου χαρακτήρα έργο)

Νέα
Προγράμματος

ΟΡΕΑ ΚΡΗΤΗ – Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος συμμετοχής

ΟΡΕΑ ΚΡΗΤΗ – Διαδραστικό βιωματικό σεμινάριο για αγροτοκτηνοτρόφους Διατοπικό Σχέδιο συνεργασίας “ΟΡΕΑ ΚΡΗΤΗ”. Πρόσκληση για συμμετοχή σε διαδραστικό βιωματικό σεμινάριο για αγροτοκτηνοτρόφους.    Η Αναπτυξιακή

Από τα θαλάσσια απορρίμματα στα εργαλεία για

Από τα θαλάσσια απορρίμματα στα εργαλεία για τον κλάδο της αλιείας Η ομάδα FLAG Costa Sostible έχει υποστηρίξει την ανακαίνιση ενός εγκαταλελειμμένου σχολείου της περιοχής

Με τη δυναμική του Leader, περιοχή στην

LEADER και Παγκόσμιο Δίκτυο Αποθεμάτων Βιόσφαιρας της MAB UNESCO Με τη δυναμική του Leader, περιοχή στην Κρήτη εντάσσεται στο Παγκόσμιο Δίκτυο Αποθεμάτων Βιόσφαιρας της MAB

“Manili” Boutique Suites & Villas

Manili Boutique Suites & Villas Το Manili Boutique Suites & Villas χρηματοδοτήθηκε από το Τοπικό Πρόγραμμα CLLD LEADER Ν. Ηρακλείου και αποτελεί τον ιδανικό προορισμός

Scenarios for EU Rural Areas 2040

Σενάριαγια τις Ευρωπαϊκές Αγροτικές περιοχές 2040 Ένα σύνολο τεσσάρων σεναρίων για το Μακροπρόθεσμο Αγροτικό Όραμα αναπτύχθηκε σε μια συμμετοχική διαδικασία με τη θεματική ομάδα του Ευρωπαϊκού

Long Term Rural Vision Portal

Μακροπρόθεσμο όραμα για τις αγροτικές περιοχές Η ανάγκη σχεδιασμού ενός μακροπρόθεσμου οράματος για τις αγροτικές περιοχές υπογραμμίστηκε στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές του Προέδρου von der

Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Χ

Χ

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ